Pillar 2 w Polsce - o czym warto pamiętać w 2026 roku?

Chociaż globalny podatek minimalny opiera się na wspólnych europejskich ramach prawnych, jego praktyczne zastosowanie w dużej mierze zależy od przepisów krajowych każdego państwa członkowskiego. W Polsce transpozycja Pillar 2 wprowadza szczególne elementy, które należy uwzględnić przed przystąpieniem do analizy zasad obliczania oraz obowiązków sprawozdawczych.

Wejście w życie regulacji Pillar 2 w UE i Polsce

Dyrektywa Rady (UE) 2022/2523 z dnia 14 grudnia 2022 r. w sprawie zapewnienia globalnego minimalnego poziomu opodatkowania międzynarodowych grup przedsiębiorstw oraz dużych grup krajowych w Unii (tzw. dyrektywa Pillar 2) wprowadziła system globalnego podatku minimalnego (GloBE). Jego celem jest zagwarantowanie, aby efektywna stawka opodatkowania grup kapitałowych w danej jurysdykcji nie była niższa niż 15%.

Nowe regulacje obejmują grupy kapitałowe, których skonsolidowane przychody przekraczają 750 mln EUR, zarówno międzynarodowe, jak i duże grupy krajowe działające w Unii Europejskiej. Przepisy dyrektywy mają zastosowanie od 1 stycznia 2024 r.

Polska implementowała dyrektywę Pillar 2 z rocznym opóźnieniem ustawą z dnia 6 listopada 2024 r. o opodatkowaniu wyrównawczym jednostek składowych grup międzynarodowych i krajowych. Ustawa ta weszła w życie 1 stycznia 2025 r.

Jednocześnie ustawodawca przewidział możliwość zastosowania przepisów ustawy z mocą wsteczną od 1 stycznia 2024 r. W tym celu grupa może złożyć oświadczenie o wyborze stosowania regulacji ustawy w odniesieniu do roku podatkowego rozpoczętego po dniu 31 grudnia 2023 r. (tj. na przykład za rok podatkowy 2024). Oświadczenie to musi zostać złożone w formie aktu notarialnego w okresie od 1 marca 2026 r. do 30 maja 2026 r., przy czym dokonany wybór ma charakter nieodwoływalny.

Zastosowanie zasad GloBE - krok po kroku

Zgodnie z zasadami GloBE oraz polskiej ustawy o opodatkowaniu wyrównawczym jednostek składowych grup międzynarodowych i krajowych obowiązki dotyczące kalkulacji podatku oraz jego raportowania mogą w Polsce różnić się w zależności od tego, czy mamy do czynienia z jednostką dominującą (Ultimate Parent Entity) będącą polskim rezydentem podatkowym, czy też wyłącznie jednostkami składowymi. Poniżej wskazujemy praktyczne, najważniejsze kroki, które należy podjąć w celu rozliczenia podatku za rok 2025.

Jednostka dominująca (Ultimate Parent Entity) na terytorium Polski:

• Ustal czy Twoja grupa kapitałowa podlega regulacjom GloBE – zwróć uwagę na kalkulację przychodów w dwóch z ostatnich czterech lat podatkowych.
• Potwierdź status jednostki dominującej i zidentyfikuj jednostki składowe grupy wraz z ich rezydencją podatkową.
• Zweryfikuj czy dla konkretnej jednostki składowej / jurysdykcji można zastosować tzw. bezpieczne przystanie (np. CbCR, QDMTT lub SbS safe harbours) umożliwiające uproszczenie kalkulacji podatku lub ułatwiające jego rozliczenie.
• Oblicz dochód dla każdej jednostki składowej, uwzględniając wyłączenia zawarte w systemie GloBE.
• Oblicz skorygowane podatki kwalifikowane dla każdej jednostki składowej – zwróć szczególną uwagę na wyłączenia oraz traktowanie ulg i zwolnień podatkowych na gruncie reguł GloBE.
• Na podstawie zidentyfikowanego dochodu i podatków kwalifikowanych dla wszystkich jednostek składowych w danej jurysdykcji oblicz efektywną stawkę podatkową GloBE dla tej jurysdykcji.
• Oblicz podstawę opodatkowania w GloBE (nadwyżkę zysku) z uwzględnieniem wyłączenia wynikającego z substratu majątkowo-osobowego w danej jurysdykcji.
• Zapłać globalny podatek wyrównawczy, uwzględniając wyłączenia wynikające z bezpiecznych przystani przyznanych w związku z lokalnymi kwalifikowanymi podatkami wyrównawczymi (QDMTT) w jurysdykcjach w których zlokalizowane są jednostki składowe grupy.
• Złóż informację GIR za rok 2025 i poinformuj o tym Naczelnika Kujawsko-Pomorskiego Urzędu Skarbowego w Bydgoszczy do 30 czerwca 2027 roku (za kolejne lata do końca 15 miesiąca po zakończeniu roku podatkowego).
• Złóż zeznanie z tytułu lokalnego podatku wyrównawczego za rok 2025 do Naczelnika Kujawsko-Pomorskiego Urzędu Skarbowego w Bydgoszczy w terminie do 30 września 2027 roku (za kolejne lata do końca 18 miesiąca po zakończeniu roku podatkowego).

Wyłącznie jednostki składowe (Constituent Entity) na terytorium Polski:

• Ustal czy Twoja grupa kapitałowa podlega regulacjom GloBE – zwróć uwagę na kalkulację przychodów w dwóch z ostatnich czterech lat podatkowych.
• Zweryfikuj czy dla jednostek składowych będących polskimi rezydentami podatkowymi można zastosować tzw. bezpieczne przystanie (np. CbCR, QDMTT lub SbS safe harbours) umożliwiające uproszczenie kalkulacji podatku lub ułatwiające jego rozliczenie.
• Oblicz dochód dla polskich jednostek składowych, uwzględniając wyłączenia zawarte w systemie GloBE.
• Oblicz skorygowane podatki kwalifikowane dla polskich jednostek składowych – zwróć szczególną uwagę na wyłączenia oraz traktowanie ulg i zwolnień podatkowych.
• Na podstawie zidentyfikowanego dochodu i podatków kwalifikowanych oblicz efektywną stawkę podatkową GloBE w Polsce.
• Oblicz podstawę opodatkowania w GloBE (nadwyżkę zysku) z uwzględnieniem wyłączenia wynikającego z substratu majątkowo-osobowego.
• Skontaktuj się z jednostką dominującą w grupie w celu przekazania informacji o lokalnym podatku wyrównawczym i weryfikacji czy w jurysdykcji grupy obowiązywać będzie bezpieczna przystań dla kwalifikowanego lokalnego podatku wyrównawczego zapłaconego w Polsce (QDMTT).
• Zidentyfikuj jednostkę składającą informację GIR w grupie kapitałowej za rok 2025 i poinformuj o tym Naczelnika Kujawsko-Pomorskiego Urzędu Skarbowego w Bydgoszczy do 30 czerwca 2027 roku (za kolejne lata do końca 15 miesiąca po zakończeniu roku podatkowego).
• Złóż zeznanie z tytułu lokalnego podatku wyrównawczego za rok 2025 do Naczelnika Kujawsko-Pomorskiego Urzędu Skarbowego w Bydgoszczy w terminie do 30 września 2027 roku (za kolejne lata do końca 18 miesiąca po zakończeniu roku podatkowego).

Powyższe informacje odzwierciedlają najistotniejsze kroki, które należy wykonać, aby spełnić obowiązki wynikające z opodatkowania wyrównawczego – globalnego lub lokalnego. Ze względu na złożoność regulacji oraz trwające prace nad nowelizacją ustawy rekomendujemy bieżące monitorowanie zmian legislacyjnych.